Social and solidarity economy and social innovation

This line of research involves studying the dynamics and mechanisms developed by social economy organisations for local development, from the perspective of social innovation. We focus on specific projects created by the social economy to respond to local social needs and on governance models for the dynamics created in the territory.

Below are the main study topics in this line of research: 

  • Social and solidarity economy and social innovation.
  • Social and solidarity economy and local development.
  • Social and solidarity economy and social welfare services.
  • Social and solidarity economy and socialisation of socially excluded groups.

PROYECTS LED BY GEZKI

Economía social y solidaria e innovación social

Análisis de las estrategias de escalamiento y trabajo en red de los proyectos de Economía Solidaria y Social Transformadora

2025

Lan honetan Hego Euskal Herriko Ekonomia Solidario eta Sozial Eraldatzaileko (ESSE) erakundeen eskalatze estrategien analisia burutzen da, eta horretarako, erakunde horiek agertzen dituzten hazkunderako pizgarri eta estrategiak, horien ikuspegi komunitarioaren perspektibatik interpretatzen dira. Era berean, erakundeon eskalatze estrategien analisian ESSEko sare ezberdinetan kide izatearen aldagaia ere txertatzen da, saretze eta eskalatze estrategien arteko loturak ezarri nahita. Emaitza nagusien artean ESSEko erakundeen artean eskalatzeko lau logika nagusi proposatu dira, eta ESSEko erakundeetan atzemandako eskalatze logika horiek askitasunaren (sufficiency) paradigman kokatzeko saiakera egiten da.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Análisis de la soledad y el género en Gipuzkoa

2025

Dokumentuak Espainiako zahartzaroko genero-desberdintasun ekonomikoak aztertzen ditu, eta agerian uzten du adineko emakumeek ahultasun handiagoa dutela lan-ibilbide prekarioagoak dituztelako, zaintza-etenak dituztelako eta ondo ordaindutako enpleguak lortzeko aukera gutxiago dituztelako. Horren ondorioz, pentsio nabarmen txikiagoak dituzte eta adinarekin gero eta arrakala handiagoa dute. Egoera horrek zuzeneko eragina du beren bizi-kalitatean eta nahi ez den bakardadearen arriskuaren igoeran, egoera ekonomikoari estuki lotuta baitago, Nahi ez den Bakardadearen Barometroak (2024) adierazten duen bezala. Gainera, aldeko baldintza ekonomikoetan ere, emakumeek gizonek baino bakardade-maila handiagoa adierazten dute, eta horrek egiturazko eta gizarte-faktore gehigarriak adierazten ditu; Arrasaten egindako azterlanek (2024), esaterako, emakumeek beren egoera ekonomikoa modu negatiboagoan hautematen dutela baieztatzen dute, batez ere 75 urtetik aurrera, alarguntasunak eta pentsio baxuek beren egoera larritzen dutenean; pentsio-sistemaren datuek, berriz, arrakala nabarmena erakusten dute diru-sarreretan — gizonek emakumeek baino askoz ere gehiago jasotzen dute batez beste —, eta emakumeen presentzia handiagoa gutxieneko pentsioetan, agerian utziz bizitzan zehar metatutako desberdintasunek pobrezia handiagoa, ongizate txikiagoa eta zahartzaroan isolamendu handiagoa eragiten dutela.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Cooperativas y dirección comercial

2025

Kooperatibek funtsezko zeregina betetzen dute gizarte-ongizatea hobetzeko, nahiz eta historikoki marketina gutxi garatutako tresna izan den eta batzuetan zalantzan jartzen den Ekonomia Sozial eta Solidarioaren (ESS) barruan, kontsumismoarekin edo onura ekonomikoen bilaketa esklusiboarekin duten loturagatik; hala ere, marketinaren kontzepzio sozialago bateranzko bilakaerak – hau da, bezeroentzat ez ezik gizartearentzat ere balioa sortzea eta trukatzea – aukera berriak irekitzen ditu kooperatiba-eremuan integratzeko. Testuinguru horretan, proiektuaren helburu nagusia kooperatibek marketina nola aplikatzen duten aztertzea da, batez ere Euskal Autonomia Erkidegoan. Horretarako, kooperatibek dituzten potentzialtasunak eta mugak identifikatzen dira printzipio kooperatiboei dagokienez, eta kontuan hartzen da erakunde horiek onura bikoitza lortu nahi dutela: ekonomikoa eta soziala.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Komunitate eraldatzaileak ehuntzen: ekintzailetza sozial kooperatibo estrategikoen erreplikarako baldintzen analisia

2024

Jarraian aurkezten dugun ikerketa lanak Euskal Herri mailan estrategikotzat jotako zenbait sektoretan abian diren egitasmo komunitarioen analisia burutzea du xede, horien erreplikarako gakoak zehazteko asmoz.  Ikerketaren emaitzak material erabilgarriak eskaini nahi lituzke beste inork beste eskualderen batean egitasmo komunitario bat martxan jarri nahiko balu, arreta bereziz landu beharreko aspektuei zehatzago erreparatzeko. Ikerketa lanean, beraz, kasu ezberdinen dokumentazio lan zehatza egiteaz batera, kasu guztientzako edo egitasmo komunitarioentzako oro har gakotzat jo genitzakeen elementuen analisi alderatua ere egingo da.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

LTC Incubator - Laboratorio Transfronterizo de Economía Social y Solidaria – EkoSoziLab

2024

GEZKI, EHUren unibertsitate-institutua, 1984an sortua eta 1999an ofizialki onartua, Ekonomia Sozial eta Solidarioan (ESS) espezializatutako diziplina anitzeko zentroa da. Bere jarduera ikerketaren, prestakuntzaren, hedapenaren eta elkarlankidetzaren inguruan garatzen du, finantzatutako proiektuetan parte hartuz, ekimen akademikoak gidatuz eta Gizarte Ekonomiaren Euskal Behatokia (GEEB) koordinatuz Euskadin datu sozioekonomikoak aztertzeko. Bestalde, Centre Emile Durkheim, CNRSrekin, Sciences Po Bordeauxekin eta Université de Bordeauxekin lotua, hogei urte baino gehiagoko ibilbidea du soziologian eta zientzia politikoetan, ESSn eta lurralde-garapenean ikerketa-ildo sendoa du, Chaire TerrESS estatuko plataformarekin harreman estuan. Bi erakundeen arteko aurretiazko lankidetza oinarri hartuta, lankidetza indartu eta egituratzea planteatzen da, ikerketa-praktikako komunitate gisa sortutako mintegiak antolatuz, dauden harremanetan sakontzeko, baterako lanerako aukera berriak irekitzeko, truke akademikorako gune egonkorrak sortzeko eta, bereziki, gizarte-ekonomia eta ekonomia solidarioa ardatz duten mugaz gaindiko sareen barruan gazteen ikerketa-gaitasunen garapena bultzatzeko.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Cooperativas y emprendimiento

2024

Ekintzailetzari buruzko ikerketak garrantzi handia hartu du esparru akademikoan eta instituzionalean, ekonomian eta gizartean duen eraginagatik, eta testuinguru-faktoreen garrantzia nabarmendu du, hala nola elementu ekonomikoak, sozialak, kulturalak eta instituzionalak. Esparru horretan, enpresa berriak enpleguko eta berrikuntzako funtsezko eragile gisa hartzen dira, nahiz eta ekintzailetza kooperatiboaren azterketa oraindik nahiko berria den, ETEak indartzeko, kolektibo kalteberei zerbitzuak eskaintzeko eta aukera ekonomikoak sortzeko tresna gisa duten potentziala gorabehera, Europako Batzordeak aitortzen duen bezala. Gainera, kooperatibek abantaila espezifikoak dituzte inklusioari dagokionez, batez ere emakume ekintzaileentzat, nahiz eta horien pisua mugatua izan — ekimen ekintzaile guztien ehuneko txiki bat baino ez da, Euskal Autonomia Erkidegoan handiagoa bada ere —; testuinguru horretan, proiektuak ekintzailetza kooperatiboaren ezaugarri bereizgarriak identifikatzea eta neurtzea proposatzen du, EAEren kasuan arreta berezia jarriz hainbat informazio-iturri aztertuz, ezaugarri bereizgarriak hobeto definitzeko.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Cooperativas y género

2024

Kooperatibak oso eragile estrategikotzat hartzen dira hazkunde ekonomiko adimentsua, jasangarria eta inklusiboa bultzatzeko, bai eta tokiko garapena indartzeko ere, bereziki azpimarratuz erresistentzia-gaitasuna dutela krisi-testuinguruetan, hala nola 2008koa edo 2020ko pandemiatik eratorritakoa, non ohiko enpresek baino egonkortasun handiagoa erakutsi baitzuten enplegu egonkorra sortzean, desberdintasunak murriztean eta gizarte-kohesioa indartzean. Ekarpen garrantzitsuenen artean daude kalitatezko enplegua sortzea, ondasunak eta zerbitzuak hornitzea, erresilientzia ekonomikoa hobetzea eta zeregin integratzailea, bereziki eragin positiboa baitute kolektibo kalteberetan, hala nola emakume langileetan, atzeraldi-aldietan eragin handiagoa izaten baitute. Testuinguru horretan, proiektuaren helburua da aztertzea eta neurtzea nola eragiten duen kooperatibismoaren garapenak emakumeen enpleguaren erresilientzian, eta, bereziki, Euskal Autonomia Erkidegoan zentratzea, ondorio positibo horiek azaltzen dituzten faktoreak identifikatzeko aukera ematen duten datu agregatuen azterketatik abiatuta.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Espacios comunitarios en viviendas colaborativas (senior e intergeneraciones)

2022

Proiektuaren abiapuntuan gaur egungo gizarteak dituen aldaketa demografiko eta sozial sakonak daude, batez ere biztanleriaren zahartzeari eta nahi gabeko bakardadearen arazo gero eta handiagoari loturikoak. Horretarako, beharrezkoa da biziguneak birpentsatzea eta belaunaldien arteko lankidetza bezalako estrategiak garatzea, bizikidetza aberatsagoa eta konektatuagoa sustatzeko. Testuinguru horretan, elkarlaneko etxebizitzaren eremu komunitarioen diziplinarteko azterketa proposatzen da, unibertsitateak bultzatuta eta Gipuzkoako Foru Aldundia eta EHU bezalako erakunde publikoekin lankidetzan, sare sozialak, kapital soziala eta kohesio komunitarioa sendotzen dituzten inguruneak nola diseinatu hausnartzeko helburuarekin. Era berean, proiektuak azpimarratzen du etxebizitza-eredu tradizionala berrikusi behar dela, alderdi askotan mugatzailetzat jotzen dena, egungo errealitate sozial, ekonomiko eta kulturaletara hobeto egokitutako formula berriak esploratzeko, zainketak edo gizarte-isolamendua bezalako problematikak txertatuz; diziplina anitzeko ikuspegi batetik,

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Relato sobre la economía social en el País Vasco

2021

Lan honetan Euskadin Gizarte Ekonomia osatzen duten familia desberdinen errealitatea aztertzen da: Kooperatibak, Lan-Sozietateak, Enplegu-Zentro Bereziak, Laneratzeko enpresak, Arrantzaleen Kofradiak, Eraldaketarako Nekatzaritza-Sozietateak, Mutualitateak, Elkarteak, eta Fundazioak. Gainera, Euskadiko Gizarte Ekonomiaren azterketa dago, eta Ekonomia Solidarioari erreferentzia.

Familia bakoitzean, bere egitura juridiko propioa aztertzeaz gain, datu sozioekonomiko eguneratuak eman, erakundearen egitura azaldu, bere ezaugarri nagusiak azpimarratu, eta Gizarte Ekonomiaren familia bezala dituen erronkak mahaigaineratu dira.

Lan honek Eusko Jaurlaritzaren Lan eta Enplegu Sailaren dirulaguntza eduki du. Hiru euskal unibertsitateen artean egindako lana da: Euskal Herriko Unibertsitatea, Deustuko Unibertsitatea, eta Mondragon Unibertsitatea. Euskadiko Gizarte Ekonomiaren sektoreko entitate ordezkari guztien laguntza eduki du baita ere.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

El modelo Vasco de Inclusión Sociolaboral

2019

Nazio Batuen Batzar Nagusiak 2006ko abenduaren 13an onartu zuen desgaitasuna duten pertsonen eskubideei buruzko Konbentzioa. Konbentzio hau gizarte inklusibo baten aldeko apustua izan zen, des-gaitasunari giza eskubideen ikuspegitik eta eredu sozialetik heltzen diona. Ituna funtsezko bi helbururekin jaio zen: lehena, bereizkeriaren aurkako eta inklusio osoaren aldeko borroka; eta bigarrena, desgaitasuna duten pertsonen eskubideen aitorpena. Txostenaren helburua EHLABEko erakundeek darabilten “Gizarteratu eta Laneratzeko Euskal Eredua” Konbentzio horren testuinguruan kokatzea da.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Unibertsitateko Gizarte Inkubagailua Sortzen

2018

2017

Lurralde, ingurugiro eta gizarte inpaktu indartsua duten ekimenak bultzatu eta lagunduko dituen inkubagailu bat diseinatzeko proiektua da jarraian aurkezten duguna. Inkubagailuak, bi eskaintza nagusi egingo ditu: pertsona ekintzaileei zuzenduriko formazio teoriko eta praktikoa batetik, eta gizarte ekintzailetza egitasmoen laguntzarako lanabesak eskainiko dituen hazitegia, bestetik.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Economía social y solidaria en el ámbito de los cuidados en Gipuzkoa.

2015

2015

Este estudio ha sido impulsado por el Departamento de Política Social de la Diputación Foral de Gipuzkoa y ha sido realizado por Gezki, Instituto de Derecho Cooperativo y
Economía Social de la Universidad del País Vasco. El proyecto tiene como objetivo analizar, identificar y establecer las bases para el impulso y la posible puesta en marcha de iniciativas de Economía Social y Solidaria en el ámbito de los cuidados en Gipuzkoa.

Gezki

PROYECTS WITH GEZKI´S COLABORATION

Economía social y solidaria e innovación social

Espacios comunitarios en viviendas colaborativas (senior e intergeneracionales)

2024

Proiektuaren helburu nagusia da ulertzea elkarlaneko etxebizitzetako espazioen diseinu-ezaugarriek eta okupazio "informaleko" moduek nola laguntzen duten komunitate-jarduerak sortzen eta komunitate-zentzua indartzen; horretarako, lehenik eta behin, azterketa-kasu desberdinak sakon aztertzea planteatzen da, honako hauek identifikatuz: zer komunitate-espazio dauden, nola konfiguratzen, garatzen, kudeatzen eta erabiltzen diren, erabilera-maiztasuna, inplikatutako pertsonen kopurua eta garatzen diren jarduera motak, banakakoak zein kolektiboak. Bigarrenik, proiektuak emaitzak hiru eremu osagarritan zabaltzea aurreikusten du: akademikoa, kongresu eta argitalpen zientifikoen bidez; instituzionala, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta udalekin loturak ezarriz; eta soziala, egindako lana ikusarazteko eta benetako espazioetan egin daitezkeen esku-hartze praktikoei ateak irekitzeko, betiere interesa duten erakundeekin lankidetzan.

Gezki

Main investigator:

Alex Mitxelena Etxeberria

Economía social y solidaria e innovación social

Planificación territorial con perspectiva de género: vivienda, movilidad y regeneración urbana

2024

Txostenaren helburu nagusia da genero-ikuspegia txertatzea Eusko Jaurlaritzak egindako estatistika-informazioaren azterketan, interpretazioan eta zabalkundean, zehazki hiri-berroneratzearen, mugikortasunaren eta etxebizitzaren eremuetan, datu-bilketa eta erabilera ikuspegi inklusiboago batetik hobetzea ahalbidetuko duten proposamenak eginez; horretarako, Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailaren estatistika-eragiketen aurretiazko azterketa bat egin da, eta horren ondorioak teknikariekin berarekin kontrastatu dira ondoren, planteatutako proposamenak eztabaidatu eta aberastu diren prestakuntza-saioen bidez. Txostena hainbat zatitan egituratzen da, eta, lehenik, lurralde-plangintzaren testuinguru orokorra jorratzen dute genero-ikuspegiarekin, eta, ondoren, gomendio espezifikoak garatzen dituzte eremu bakoitzerako: hiri-berroneratzeari dagokionez, EAEko eremu kalteberak aztertuz; mugikortasunari dagokionez, Euskadiko Garraio Behatokiaren eguneroko desplazamendu-ereduak eta potentziala kontuan hartuz; eta etxebizitzari dagokionez, inkestak eta alokairu-merkatua aztertuta, politika publikoak genero-ikuspegitik hobetzera bideratutako azken sintesia eginez.

Gezki

Main investigator:

Elena Maria Martinez Tola

Economía social y solidaria e innovación social

Brecha salarial de género en las universidades públicas españolas

2023

"Generoko soldata-arrakala Espainiako unibertsitate publikoetan, 2023" txostenak sistematikoki aztertzen ditu lehen aldiz unibertsitate-sistema publikoko emakumeen eta gizonen arteko ordainsari-aldeak, 48 unibertsitatetako irakasleengan eta ikertzaileengan arreta jarriz eta, soldata arautuak dituen sistema bat izan arren, % 12,7 inguruko batez besteko soldata-arraila mantentzen dela erakutsiz. Desberdintasun hori ez da azaltzen oinarrizko soldatagatik — non aldea txikia den —, ezta ikerketa-, kudeaketa- edo karrera akademikoko merezimenduei lotutako soldata-osagarriengatik ere, non arrakala askoz balio handiagoetara iristen den eta desberdintasun-mekanismo nagusi bihurtzen den. Azterlanak agerian uzten du, halaber, arrakala handitu egiten dela ibilbide profesionalean zehar, batez ere karreraren tarteko etapetan, eta aldatu egiten dela ezagutza-arloen arabera, egiturazko faktoreak islatuz, hala nola emakumeen presentzia txikiagoa izatea hobeto ordaindutako posizioetan edo pizgarriak eskuratzeko aukera handiagoa duten posizioetan; testuinguru horretan, txostenak desberdintasuna kuantifikatzeaz gain, horren kausak identifikatzea eta zuzentzeko neurriak proposatzea bilatzen du, eta ebaluazio-, sustapen- eta kontziliazio-sistemak hobetzeko beharra nabarmentzen du, unibertsitate-eremuan soldata-berdintasun handiagorantz aurrera egiteko.

Gezki

Main investigator:

Elena Maria Martinez Tola

Economía social y solidaria e innovación social

Koopfabrika. Ikerketa eta sistematizazioa

2021

Txosten honen objektua da erakunde publikoen eta kooperatiben arteko lankidetza publiko komunitariorako aukera juridikoak aztertzea, herri kooperatiba deituko dugun formularen bitartez. Azterketaren esparru geografikoa Euskal Herria da, bere osotasunean hartuta, eta baita ere zatika, egungo esparru juridiko-politiko formalen arabera. Lurralde esparruari dagokionez, kooperatibaren hedaduraren arabera, bost atal desberdindu ditugu: Euskal Autonomia Erkidegoa, Nafarroako Foru Komunitatea, Hego Euskal Herria, Ipar Euskal Herria, eta Euskal Herri osoa.  Helburu nagusia da ikustea, dagokion lurralde esparruan aplikatu beharreko zuzenbidearen arabera, zeintzuk diren herri kooperatibak sortu eta funtzionatzeko aukera desberdinak.

Gezki
Economía social y solidaria e innovación social

Koopfabrika. Lurralde estrategiak

2020

Tokiko erakundeen aldetik burujabetza sektorialen hedapenean sakontzeko garatzen ditugu jarraian landuko diren bi proposamen teorikoak: alde batetik, Udalgintza Eraldatzailerako proposamena garatuko da, lurraldeetan tokiko esparrutik Ekonomia sozialeko erakundeak sustatzeko plantea litezke esku hartze eredu nagusien proposamen eginez; bestalde, Burujabetza sektorialen proposamena xehatuko da, gure iritzian bizitzaren sostengarritasuna bermatzeko estrategikoak diren lau esparrutan ekimen eraldatzaileak abian jartzeko dauden aukera eta potentzialtasunen lanketa espezifikoa eginez: etxebizitza, gizarte zerbitzuak, elikadura, eta energia.

Gezki

BASIC INCOME EARTH NETWORK

BASIC INCOME EARTH NETWORK
Gezki
Gezki
Gezki
Gezki